Strona głównaprodukcja

Chryzantemy, złocienie wpływ światła na rozwój, fotoperiod

Data: 2020-10-08, Data edycji: 2020-10-08

Światło ma ogromny wpływ na na termin kwitnienia chryzantem.


Złocienie wymagają dla swojego rozwoju intensywnego światła i działającego w określonym czasie rytmu świetlnego. Rytm świetlny wyraża się liczbą godzin światła w ciągu doby.
Przy dniu dłuższym powyżej 14 godzin światła na dobę złocienie są w fazie wegetatywnej, silnie rosną i rozkrzewają się.
W warunkach naturalnych okres rozwoju wegetatywnego przypada od 20 kwietnia do 20 sierpnia. Dzień krótszy – poniżej 14 godzin światła na dobę zapoczątkowuje fazę generatywną, która rozpoczyna się gotowością do kwitnienia i kończy kwitnieniem. Optymalny okres do tworzenia się i rozwoju pąków kwiatowych przypada od września do października.

Fotoperiod- najważniejszy termin przy uprawie złocieni.


Fotoperiod 14 godzin światła na dobę stanowi dla większości odmian złocieni granicę, której przekroczenie w obu kierunkach wpływa w zasadniczy sposób na dalszy rozwój. Fotoperiod ten został nazwany fotoperiodem krytycznym. Jest on wartością stałą dla każdej odmiany.
Odmiany różnią się między sobą fotoperiodem krytycznym, który jednocześnie określa wczesność zakwitania. Ftoperiod krytyczny wczesnej odmiany „White Wonder”, która zakwita po sześciu tygodniach fotoperiodu krótkiego, wynosi 16 godzin. Odmiana „Pristine” odznaczająca się 15,5 godzinnym fotoperiodem krytycznym zakwita po 8 tygodniach fotoperiodu krótkiego.
Konieczny do zakwitania okres fotoperiodu krótkiego wywołujący reakcję fotoperiodyczną odmiany, objawiającą się pełnią kwitnienia odmiany, określa się w tygodniach.
Stąd określenie odmiana 12 tygodniowa oznacza, że odmiana jest późna i zakwita dopiero po 12 tygodniach fotoperiodu krótkiego. Uprawiane odmiany złocieni wymagają do zakwitania 16 – 15 tygodni fotoperiodu krótkiego.
Reakcja fotoperiodyczna odmian określana jest w temperaturze 16 stopni Celsjusza i szerokości geograficznej północnej 44 do 55 stopni.
Reakcja fotoperiodyczna odmiany nie jest jednakowa w ciągu roku. Zależy ona od intensywności światła. Przykładem może być 9 tygodniowa odmiana „Brawo”, która zakwita w uprawie letniej po 8 tygodniach fotoperiodu krótkiego, natomiast w uprawie zimowej dopiero po 12 – 13 tygodniach.
a
Fotoperiod krytyczny jest wartością stałą w określonej temperaturze w nocy. Wraz z jej podwyższeniem może podwyższać się lub opóźniać. Jeżeli dzień jest krótszy niż nowy fotoperiod krytyczny, powstają sprzyjające warunki dla inicjacji kwiatostanu. Mogą być one jednak niedostateczne dla dalszego rozwoju pąka. Wtedy pąk będzie się rozwijał wolniej, tak jakby panował fotoperiod długi. Może więc on ulec deformacji, która polega na nieuporządkowanym powstawaniu dużej liczby kwiatów językowatych, albo na przerastaniu poszczególnych kwiatów języczkowatych przez nowe szypułki kwiatostanowe.
Większość odmian złocienia ogrodowego należy do roślin dnia krótkiego. Pewna część odmian wczesnych zawiązuje pąki kwiatowe i kwitnie przy dniu długim, jeżeli tylko temperatura wynosi około 16 stopni Celsjusza.

Rozwój pąków kwiatowych zależy od fotoperiodu, intensywności światła i temperatury.


Liczba ich w naturalnych warunkach uprawy zależy od terminu sadzonkowania. Roślina sadzonkowa wcześnie (w lutym w marcu) może wytworzyć cztery różne pąki kwiatowe.
Pierwszy pąk powstaje w maju. Jest to tak zwany pąk wiosenny, który nie ma znaczenia produkcyjnego i powinien być usunięty. Nie usunięty zamierza samorzutnie ze względu na silny wzrost rośliny.
Pierwszy punkt o znaczeniu produkcyjnym powstanie w lipcu. Pąk ten nazwany został pąkiem koronowym pierwszym (pierwszego rzędu) albo pąkiem letnim. Cechuje go dobre wypełnienie kwiatostanu, gdyż długi dzień działa korzystnie na powstanie dużej liczby kwiatów języczkowatych. Z niego wyprowadza się kwiatostany odmian wczesnych.
Po usunięciu pierwszego pąka koronowego powstaje w sierpniu pąk koronowy drugi, z którego wyprowadza się odmiany średnio wczesne. Cechuje go mniejsze wypełnienie kwiatostanu w porównaniu z poprzednim pąkiem.
Oba pąki koronowe mają pewne cechy wspólne. Powstają one pojedynczo na długim pędzie, ponad piętrem normalnie ukształtowanych liści. Na odcinku pędu pomiędzy liśćmi i pąkiem kwiatowym, ze względu na wydłużenie zwane szyją, występują łopatkowe listki. Pąk kwiatowy jest wydłużony. Nazwa pąk koronowy powstała z tego powodu, że w uprawie nieczyszczonej otoczony jest on koroną pędów bocznych.
Po usunięciu pąka koronowego drugiego roślina tworzy we wrześniu pąk szczytowy, który jest pąkiem dnia krótkiego. Z niego wykwitają odmiany późne. Pąk ten wyrasta tuż ponad normalnie uformowanymi liśćmi. Jest nieco spłaszczony i otoczony innymi pąkami dnia krótkiego. Wypełnienie kwiatostanu jest jeszcze mniejsze, ale za to lepsze wybarwienie.
Poszczególne rodzaje pąków powstają niezależnie od siebie. Powstanie ich i rozwój zależy tylko od długości fotoperiodu i terminu sadzonkowania. Sadzonkowanie roślin w maju wyklucza powstanie pąka wiosennego. Sadzonkowanie w czerwcu zapobiega powstawaniu pąka letniego pierwszego. Z późnego sadzonkowania w lipcu powstaje jedynie pąk szczytowy.
Dlatego w produkcji każda odmiana ma swój optymalny termin sadzonkowania, aby tym sposobem ograniczyć zabiegi pielęgnacyjne polegające na usuwaniu nieodpowiednich pąków.
Tempo rozwoju poszczególnych rodzajów pąków kwiatowych jest różne. Od utworzenia pąka do powstania kwiatostanu upływa: dla pąka koronowego pierwszego 8 – 10 tygodni, d la pąka koronowego drugiego 6 – 8 tygodni, a dla pąka szczytowego 4-6 tygodni.
Pąk szczytowy rozwija się najszybciej. W rozwoju jego można wyróżnić trzy stadia:
Stadium pierwsze – inicjacja pąka – trwa zaledwie 3 – 5 dni i w mniejszym stopniu zależy od fotoperiodu.
Stadium drugie – rozwój pąka kwiatowego aż do wielkości widocznej gołym okiem – trwa 19–21 dni. Nieodpowiednie warunki świetlne i termiczne mogą wpłynąć na przedłużenie stadium. W tym stadium formuje się dno kwiatostanów, a następnie powstają zawiązki kwiatów języczkowatych. Oba te procesy wymagają silnego świata w fazie świetlnej, o natężeniu co najmniej 5000 luksów. Fotoperiod krytyczny dla rozwoju pąka kwiatowego zależnie od odmiany wynosi 10-12 godzin. Temperatura nocy związana jest również z wymaganiami odmianowymi i powinna wynosić 15-25 stopni Celsjusza.
Stadium trzecie – rozwój kwiatostanu aż do całkowitego rozwinięcia – wymaga w zasadzie fotoperiodu krótkiego, chociaż końcowy jego etap przebiega niezależnie od warunków fotoperiodycznych. Temperatura w nocy powinna być niższa w tym okresie niż w stadium drugim.
Od inicjacji pąka do jego zakwitania upływa 6 – 15 tygodni. Ta znaczna różnica w czasie, decydujące o wczesności zakwitania, zależy od szybkości rozwoju w stanie w stadium trzecim. Dwa pierwsze stadia rozwojowe przebiegają jednakowo szybko u wszystkich odmian niezależnie od wczesności.
Znajomość wymagań fotoperiodycznych złocieni pozwala na prowadzenie uprawy sterowanej, której odpowiednimi warunkami świetnymi można regulować czas trwania faz rozwojowych złocieni. Stosując sztuczne doświetlanie, można zapobiegać tworzeniu się pąków kwiatowych w czasie przechowywania roślin matecznych, które przypada w zimie lub podczas ukorzeniania. Skracając dzień możemy przyspieszyć kwitnienie o 3-4 tygodnie. Metoda ta znalazła zastosowanie w całorocznej uprawie złocieni.